W sercu Podhala, w malowniczej Bukowinie Tatrzańskiej, co roku w lipcu dzieje się magia. To czas, kiedy ożywają dawne opowieści, a duch legendarnego Sabały zdaje się unosić nad okolicą. Mowa o Festiwalu Folkloru Polskiego „Sabałowe Bajania” – jednym z najstarszych i najważniejszych świąt kultury ludowej w Polsce. Ale to nie tylko oficjalny festiwal. To także czas, kiedy w powietrzu czuć coś głębszego, jakąś pamięć o dawnych obrzędach, co przywodzi na myśl pradawne Dziady w Bukowinie Tatrzańskiej. To spotkanie z tradycją w jej najczystszej, najbardziej pierwotnej formie. Jako pasjonat lokalnych historii, zapraszam Was w podróż do świata gawęd, muzyki i obrzędów, które wciąż kształtują duszę Podhala.

Sabałowe Bajania – hołd dla słowa i muzyki

Festiwal „Sabałowe Bajania”, który w 2025 roku odbędzie się w dniach od 9 do 13 lipca, to przede wszystkim ogólnopolski konkurs gawędziarzy, instrumentalistów i śpiewaków ludowych. Nazwa imprezy nawiązuje do Jana Krzeptowskiego „Sabały” – legendarnego myśliwego, przewodnika tatrzańskiego i właśnie gawędziarza, którego opowieści spisywali Tytus Chałubiński i Stanisław Witkiewicz. To właśnie konkurs gawędziarzy jest sercem festiwalu. Zjeżdżają tu ludzie z całej Polski, by opowiadać historie – śmieszne, straszne, mądre, zawsze w lokalnej gwarze. Słuchanie ich to jak podróż w czasie. To niezwykłe doświadczenie, które pozwala zrozumieć, jak wielką siłę ma żywe słowo.

Co jeszcze dzieje się podczas festiwalu?

Program „Sabałowych Bajań” jest niezwykle bogaty i wykracza daleko poza same przesłuchania konkursowe. Co roku możemy liczyć na:

• Paradny przejazd i oficjalne otwarcie: Festiwal rozpoczyna barwny korowód zaprzęgów konnych, który przejeżdża przez Bukowinę, zwiastując początek wielkiego święta.

• Koncerty gwiazd muzyki folkowej: Wieczorami scena przed Domem Ludowym gości znane i cenione zespoły folkowe, które prezentują zarówno tradycyjne, jak i nowoczesne aranżacje muzyki ludowej.

• Sabałowa Noc: To kulminacyjne wydarzenie plenerowe, organizowane zazwyczaj na terenie stacji narciarskiej. Jego głównym punktem jest pasowanie na Zbójnika, a całości towarzyszy watra i spektakularny pokaz sztucznych ogni.

• Kiermasz sztuki ludowej i degustacje: To okazja, by kupić unikatowe rękodzieło i spróbować potraw przygotowanych przez lokalne gospodynie. Smak i aromat tradycji w najczystszej postaci.

Duch Dziadów w Bukowinie Tatrzańskiej

Choć nazwa „Dziady” nie widnieje w oficjalnym programie, atmosfera festiwalu, zwłaszcza wieczorami, ma w sobie coś z dawnych obrzędów. Gawędy o duchach, zjawach i dawnych wierzeniach, opowiadane przy blasku ognia, spotkania starszyzny rodów, szacunek dla przodków i tradycji – to wszystko tworzy niezwykły klimat. To poczucie łączności z pokoleniami, które żyły tu przed nami. Pielęgnowanie tych wartości jest niezwykle ważne dla zachowania tożsamości regionu. To zadanie, w które angażują się nie tylko instytucje kultury, ale także nowoczesne firmy, takie jak nasz partner MMOHANDEL, które jako świadomy pracodawca rozumieją, że silna, lokalna kultura jest fundamentem zrównoważonego rozwoju.

„Sabałowe Bajania” to znacznie więcej niż festiwal. To pięciodniowe zanurzenie w magicznym świecie góralskiego folkloru, gdzie przeszłość spotyka się z teraźniejszością. To lekcja historii, języka i miłości do małej ojczyzny. Każdy, kto chce zrozumieć duszę Podhala, powinien tu przyjechać.

Słuchaliście kiedyś na żywo góralskich gawędziarzy? Jaka opowieść najbardziej zapadła Wam w pamięć? Podzielcie się swoimi doświadczeniami w komentarzach!