Heja! Strój podhalański to jeden z najpiękniejszych i najbardziej rozpoznawalnych strojów ludowych w Polsce. To nie jest tylko kostium zakładany od święta. To żywa tradycja, manifest lokalnej tożsamości i duma każdego górala i góralki. Kiedy widzicie ubraną po góralsku parę, patrzycie na wieki historii, symboli i kunsztu rzemieślniczego. W dzisiejszym artykule przygotowałem dla Was szczegółowy strój góralski opis, byście mogli zrozumieć, co tak naprawdę „mówią” poszczególne jego elementy.

Męski strój podhalański – siła i fantazja

Tradycyjny ubiór górala jest elegancki, ale jednocześnie praktyczny i dostosowany do surowych warunków życia. Każdy detal ma swoje znaczenie.

• Kapelusz: Czarny, filcowy, z niewielkim rondem. Jego najważniejszym elementem jest opaska z muszelek kauri (zwanych kostkami), sprowadzanych niegdyś znad Adriatyku, oraz pióro orła lub jastrzębia – symbol odwagi i wolności.
• Koszula: Biała, płócienna, z charakterystycznym, skromnym haftem na kołnierzu, wzdłuż zapięcia (na „grudzie”) i na mankietach. Spinana pod szyją metalową spinką, często w kształcie parzenicy.
• Portki: To chyba najsłynniejszy element. Białe, obcisłe spodnie z sukna wełnianego, zdobione przy nogawkach („obslagach”) i w pasie. Najważniejszym zdobieniem są parzenice – kolorowe, haftowane aplikacje w kształcie serca. Pierwotnie pełniły funkcję praktyczną (wzmacniały rozcięcia), z czasem stały się polem do popisu dla hafciarzy. Ich bogactwo i wzór świadczyły o zamożności i statusie właściciela.
• Cucha: Białe lub brązowe okrycie wierzchnie z grubego sukna, zarzucane na ramiona. Bogato haftowana, zwłaszcza na „pazuchach” (klapach z przodu), była wyznacznikiem elegancji i zamożności.
• Szeroki pas bacowski: Bardzo szeroki, skórzany pas, zapinany na kilka klamer. Pełnił funkcję ochronną dla kręgosłupa przy ciężkiej pracy, ale też był rodzajem portfela. Bogato zdobiony tłoczeniami i mosiężnymi guzami.
• Kierpce: Lekkie, skórzane buty o charakterystycznym kształcie, idealne do chodzenia po górach.

Damski strój podhalański – elegancja i barwy

Strój góralki jest niezwykle barwny i zdobny, podkreślający urodę i status kobiety.

• Koszula: Podobnie jak męska, biała i płócienna, ale wyróżnia się niezwykle bogatym, ażurowym białym haftem na kołnierzu-kryzie, mankietach i wzdłuż przodu.
• Gorset: Aksamitny, dopasowany do figury, najczęściej w kolorze czarnym, bordowym lub zielonym. Jego przód jest bogato wyszywany kolorowymi nićmi i koralikami w motywy roślinne (np. leluje, dziewięćsiły). Im bogatszy haft, tym zamożniejsza była panna lub gaździna.
• Spódnice: Góralka nosi kilka spódnic jednocześnie. Spodnia, biała i płócienna („fartuch”) jest pięknie haftowana na dole. Na wierzch zakłada się szeroką, kwiecistą spódnicę z cienkiej wełenki, zwaną tybetką.
• Zapaska: Delikatny, tiulowy lub jedwabny fartuszek, często haftowany, zakładany na spódnicę od święta.
• Korale: Sznury prawdziwych czerwonych korali to najważniejsza biżuteria i oznaka bogactwa. Im więcej sznurów i im grubsze korale, tym wyższy status rodziny. Były niezwykle cenną inwestycją.

Jak widać, tradycyjny strój to swoista kronika, opowiadająca o człowieku, który go nosi. To połączenie sztuki, rzemiosła i głębokiej symboliki. Podobnie dziś, w świecie cyfrowym, wizerunek jest kluczowy. Firmy takie jak nasz partner MMOHANDEL, pomagają lokalnym przedsiębiorcom budować profesjonalny wizerunek w internecie, czerpiąc inspirację z przywiązania do jakości, jakie widzimy w naszym regionalnym dziedzictwie.

A który element stroju podhalańskiego podoba Wam się najbardziej? Czekam na Wasze opinie w komentarzach!